Η Ιστορία της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (ECoC)
Η πρωτοβουλία Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης (European Capitals of Culture – ECoC) είναι ένας θεσμός που τοποθετεί τον πολιτισμό στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πόλεων, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσα από έναν ετήσιο εορτασμό της τέχνης και του πολιτισμού. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 1985 και μέχρι σήμερα έχει απονεμηθεί σε περισσότερες από 60 πόλεις εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο θεσμός των ECoC αποσκοπεί στο να αναδείξει τον πλούτο και την ποικιλομορφία των πολιτισμών της Ευρώπης, να γιορτάσει τα κοινά πολιτιστικά χαρακτηριστικά των Ευρωπαίων πολιτών και να ενισχύσει το αίσθημα του ανήκειν σε έναν κοινό πολιτιστικό χώρο. Παράλληλα, στοχεύει στην ενίσχυση της συμβολής του πολιτισμού στην ανάπτυξη και αναζωογόνηση των πόλεων.
Ανακήρυξη των Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης
Έξι χρόνια πριν από το έτος που απονέμεται ο τίτλος, τα επιλεγμένα κράτη μέλη που θα φιλοξενήσουν τον θεσμό δημοσιεύουν πρόσκληση υποβολής αιτήσεων, συνήθως μέσω του αρμόδιου Υπουργείου Πολιτισμού. Οι πόλεις που επιθυμούν να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό πρέπει να υποβάλουν πρόταση για αξιολόγηση.
Οι αιτήσεις εξετάζονται βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων από μια επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων στον τομέα του πολιτισμού ή της πολιτιστικής ανάπτυξης των πόλεων, στο τέλος της φάσης προ-επιλογής. Η επιτροπή καταρτίζει μια λίστα με τις επικρατέστερες πόλεις, οι οποίες καλούνται στη συνέχεια να υποβάλουν πιο αναλυτικές προτάσεις.
Η επιτροπή επανέρχεται για να αξιολογήσει τις τελικές προτάσεις και εισηγείται μία πόλη ανά κράτος μέλος για την απονομή του τίτλου. Η αρμόδια αρχή του εκάστοτε κράτους μέλους στη συνέχεια προχωρά στην επίσημη ανακήρυξη της προτεινόμενης πόλης ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι κανόνες που έχουν θεσπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τηρούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Κριτήρια Επιλογής για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης (ECoC)
Τα κριτήρια επιλογής για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (ECoC) περιλαμβάνουν τη συμβολή του προτεινόμενου προγράμματος στη μακροπρόθεσμη στρατηγική της πόλης, τη ευρωπαϊκή του διάσταση, καθώς και την ποιότητα και το εύρος του πολιτιστικού και καλλιτεχνικού του περιεχομένου.
Επιπλέον κριτήρια αφορούν την αποτελεσματικότητα των δράσεων εξωστρέφειας, τη δυνατότητα της πόλης να υλοποιήσει τις προτεινόμενες πρωτοβουλίες, καθώς και τη συνολική ισχύ και αξιοπιστία του σχεδίου διαχείρισης.
